Στις 6 Δεκεμβρίου, τιμούμε κάθε Νίκο και Νικολέτα που φωτίζει τη ζωή μας, φίλους, συγγενείς, συνεργάτες, ανθρώπους που πάντα έχουν μια καλή κουβέντα ή ένα χαμόγελο να δώσουν. Είναι η γιορτή του Αγίου Νικολάου, του προστάτη των ναυτικών και των ταξιδευτών, εκείνου που δίδαξε τη γενναιοδωρία.
Γι’ αυτό και το ερώτημα παραμένει ζωντανό: Ποια είναι η ιστορία πίσω από τη γιορτή του Αγίου Νικολάου; Πώς ένα όνομα που ταξιδεύει από τα Μύρα της Λυκίας ως τα λιμάνια της Ελλάδας έγινε συνώνυμο της προστασίας και της προσφοράς;
Ποιος ήταν ο Άγιος Νικόλαος;
Ο Άγιος Νικόλαος γεννήθηκε τον 3ο αιώνα στα Πάταρα της Λυκίας, από Έλληνες γονείς και έτυχε εξαιρετικής μόρφωσης. Έγινε επίσκοπος στα Μύρα, σε μια ακτή που ζούσε από το εμπόριο και τα ταξίδια. Η παράδοση τον συνδέει με πράξεις ανιδιοτελούς βοήθειας, με πιο γνωστή, την ιστορία με τις τρεις κόρες όταν μέσα στη νύχτα άφησε πουγκιά χρυσού στο σπίτι τους, ώστε να μπορέσουν να ξεκινήσουν τη ζωή τους χωρίς δυσκολίες. Στους θρύλους προστίθενται και περιστατικά με ναυτικούς που σώθηκαν από καταιγίδες ύστερα από επίκλησή του, γι’ αυτό και τιμάται ως προστάτης της θάλασσας.
Ήταν προχριστιανική μορφή; Τι πραγματικά ισχύει;
Ο Άγιος Νικόλαος είναι ιστορικό πρόσωπο του πρώιμου χριστιανισμού. Ωστόσο, σε περιοχές με έντονη αρχαιότερη ναυτική λατρεία, η πίστη «μετέφερε» στον Άγιο τις λειτουργίες παλαιότερων θεοτήτων (όπως του Ποσειδώνα ή και της Άρτεμης) ως προστάτη της θάλασσας.
Ορισμένοι μελετητές της ευρωπαϊκής μυθολογίας θεωρούν ότι η μορφή του Όντιν άφησε βαθύ αποτύπωμα στις μεταγενέστερες εικόνες του Αγίου Νικολάου και του σημερινού Santa Claus. Ο σκανδιναβικός θεός, με τη μακριά λευκή γενειάδα, τον μανδύα και το γκρίζο του άλογο, τον θρυλικό Σλέιπνιρ, περιπλανιόταν στον χειμωνιάτικο ουρανό προσφέροντας σοφία, προστασία και σύμφωνα με ορισμένες παραδόσεις, δώρα. Η λαογράφος Margaret Baker υποστηρίζει ότι ο «γέροντας με τον μπλε μανδύα» αποτέλεσε ένα από τα αρχέτυπα που αναμείχθηκαν με τον Άγιο Νικόλαο και τις χριστιανικές αφηγήσεις της προσφοράς.
Αυτός ο ήπιος συγκρητισμός δεν αλλάζει την ταυτότητά του, εξηγεί όμως γιατί η γιορτή του Αγίου Νικολάου ρίζωσε τόσο βαθιά στις κοινωνίες. Η σχέση του με το πέλαγος δεν είναι τυχαία, οι παράκτιες κοινότητες της Ανατολικής Μεσογείου ζητούσαν πάντα προστάτη για τα ταξίδια και το εμπόριο, έτσι ο Άγιος Νικόλαος απέκτησε ρόλο αντίστοιχο με παλαιότερες, προχριστιανικές προστασίες των ναυτικών.
Πώς πέρασε από τη Λυκία στο Μπάρι της Ιταλίας;
Το 1087, ναυτικοί από το Μπάρι μετέφεραν τα λείψανά του στην Ιταλία, όπου χτίστηκε η περίφημη Basilica di San Nicola και καθιερώθηκε ξεχωριστή γιορτή για τη «μετακομιδή» στις 9 Μαΐου. Το γεγονός διέδωσε τη φήμη του Αγίου στη Δύση και ενέτεινε την προσκυνηματική παράδοση.
Πότε και πώς γιορτάζεται στην Ευρώπη;
Η γιορτή του Αγίου Νικολάου τιμάται στις 6 Δεκεμβρίου (ή στις 19 Δεκεμβρίου όπου ακολουθείται το Ιουλιανό ημερολόγιο). Σε πολλές χώρες της Ευρώπης ιδίως σε Ολλανδία, Βέλγιο και δυτική Γερμανία, το βράδυ της 5ης Δεκεμβρίου τα παιδιά αφήνουν τα παπούτσια τους για να βρουν το πρωί μικρά δωράκια, το λεγόμενο «Sinterklaasavond». Αυτή η παράδοση του Sinterklaas υπήρξε ο πυρήνας από τον οποίο διαμορφώθηκε ο δυτικός Santa Claus.
Πώς έγινε έμπνευση για τον Santa Claus;
H φήμη του ως προστάτης των παιδιών πέρασε στη βόρεια Ευρώπη και μέσω ολλανδικών κοινοτήτων, στη Νέα Υόρκη, όπου ο Sinterklaas εξελίχθηκε σε Santa Claus με τη βοήθεια λογοτεχνικών και εικονογραφικών έργων των 18ου – 19ου αιώνα. Έτσι, ένα λειτουργικό εκκλησιαστικό πρόσωπο έγινε παγκόσμιο πολιτισμικό σύμβολο της χριστουγεννιάτικης γιορτής.
Δώσε γεύση στη στιγμή για κάθε Νίκο και Νικολέτα
Σ’ αυτές τις μέρες που γεμίζουν με ευχές, ψάχνουμε κάτι που να λέει «σε εκτιμώ» χωρίς πολλά λόγια. Ένα δώρο με ουσία.
Στο Leonidas Pralines Thessaloniki σε περιμένουν προσεγμένες προτάσεις: θεματικά καλάθια με εκλεκτά ποτά, συνδυασμένα με τις αυθεντικές πραλίνες Leonidas. Είναι επιλογές που ταιριάζουν σε κάθε περίσταση από τα απρόσμενα καλέσματα μέχρι τα κεράσματα που θέλουν να μοιράσουν οι ίδιοι οι εορτάζοντες.
Για κάθε εορταστική στιγμή, αλλά και για την παρέα ή τους συνεργάτες, διάλεξε ανάμεσα σε κλασικά κουτιά, εορταστικές συλλογές ή συνθέσεις δώρων. Το αποτέλεσμα; Μια κομψή και γλυκιά χειρονομία που μετατρέπει κάθε επίσκεψη σε μικρή, ζεστή γιορτή.