Ξεχάστε για λίγο τις λαχταριστές μπάρες σοκολάτας που λατρεύετε να δοκιμάζετε σήμερα.
Αν ψάχνετε τη στιγμή που «γεννήθηκε» η πρώτη στερεά πλάκα σοκολάτας, η απάντηση είναι το 1847 από τον Βρετανό Joseph Fry. Όμως, η πραγματική ιστορία αυτού του συστατικού ξεκινάει πάνω από 3.000 χρόνια πριν, στα βάθη της Λατινικής Αμερικής, όπου η «σοκολάτα» δεν ήταν παρά ένα πικρό, καυτερό ρόφημα που έπιναν οι πολεμιστές!
Από τον πικρό αφρό των Μάγια μέχρι τις σύγχρονες, βελούδινες πραλίνες, το πώς φτάσαμε να τρώμε τη σοκολάτα είναι ίσως το μεγαλύτερο (και πιο γευστικό) μυστήριο της ιστορίας.
Αν νομίζετε, λοιπόν, ότι η σοκολάτα ήταν ανέκαθεν μια γλυκιά αμαρτία, ετοιμαστείτε να ανακαλύψετε γιατί οι αρχαίοι πολιτισμοί θα… είχαν αντίθετη άποψη !
1.Το πικρό «Νερό των Θεών»
Η ιστορία ξεκινάει περίπου το 1500 π.Χ. με τους Ολμέκους και αργότερα τους Μάγια και τους Αζτέκους στο σημερινό Μεξικό.
- Το ρόφημα: Δεν έτρωγαν το κακάο, αλλά το έπιναν. Έτριβαν τους κόκκους και τους ανακάτευαν με νερό, καυτερή πιπεριά τσίλι και μπαχαρικά.
- Η ονομασία: Το ονόμαζαν xocolatl, που κυριολεκτικά σημαίνει «πικρό νερό». Ήταν ένα τονωτικό ρόφημα με αφρό, αποκλειστικά για βασιλιάδες, ιερείς και γενναίους πολεμιστές πριν τη μάχη.
Κι αν το πικρό, καυτερό ρόφημα σας φαίνεται παράξενο, πώς θα σας φαινόταν να αγοράζατε ένα ολόκληρο σπίτι πληρώνοντας… με σοκολάτα;
2. Το πιο νόστιμο… νόμισμα του κόσμου
Για τους αρχαίους λαούς της Κεντρικής Αμερικής, το κακάο δεν ήταν απλώς τροφή, ήταν ο ίδιος ο χρυσός.
- Οι κόκκοι του κακάο ήταν τόσο πολύτιμοι που χρησιμοποιούνταν ως επίσημο νόμισμα.
- Για να καταλάβετε την αξία τους: Με 10 κόκκους κακάο μπορούσες να αγοράσεις ένα κουνέλι, ενώ με 100 κόκκους μπορούσες να αγοράσεις… έναν σκλάβο. Οι Αζτέκοι, μάλιστα, μάζευαν τους φόρους των υποτελών τους σε σάκους με κακάο.
Η αυτοκρατορία της πικρής σοκολάτας κράτησε χιλιετίες, μέχρι που ένας Ισπανός κατακτητής αποφάσισε να κάνει την προσθήκη που άλλαξε τον κόσμο.
3. Η άφιξη στην Ευρώπη και η «γλυκιά» επανάσταση
Όταν ο Ισπανός κατακτητής Ερνάν Κορτές έφερε το κακάο στην Ευρώπη το 1528, οι Ισπανοί βρήκαν το πικρό ρόφημα αποκρουστικό.
- Η ανατροπή: Για να μπορέσουν να το πιουν, αφαίρεσαν το τσίλι και πρόσθεσαν ζάχαρη, μέλι και βανίλια.
- Αυτή η απλή αλλαγή μεταμόρφωσε τη σοκολάτα από ένα καυτερό ελιξήριο των πολεμιστών, στο απόλυτο status symbol των Ευρωπαίων αριστοκρατών, οι οποίοι την έπιναν ζεστή σε πολυτελή σαλόνια.
Όλα αυτά, όμως, αφορούσαν αποκλειστικά ένα ρόφημα. Πώς περάσαμε, τελικά, από το φλιτζάνι… στην πρώτη πλάκα που μπορούσες να δαγκώσεις;
4. Η χρονιά – σταθμός: Η στερεά σοκολάτα γεννιέται!
Για να μπορέσουμε να φάμε τη σοκολάτα όπως την ξέρουμε σήμερα, χρειάστηκε να φτάσουμε στη Βιομηχανική Επανάσταση.
- Το 1828: Ο Ολλανδός Coenraad Johannes van Houten εφευρίσκει την πρέσα κακάο, διαχωρίζοντας το βούτυρο του κακάο από τη σκόνη (η περίφημη “Ολλανδική σοκολάτα”).
- Η μαγική στιγμή (1847): Ο Βρετανός ζαχαροπλάστης Joseph Fry κάνει το αδιανόητο: Προσθέτει επιπλέον βούτυρο κακάο πίσω στη σκόνη, μαζί με ζάχαρη, δημιουργώντας μια πάστα που μπορούσε να μπει σε καλούπι. Η πρώτη πλάκα σοκολάτας μόλις είχε γεννηθεί!
- Η τελειοποίηση (1875): Λίγα χρόνια αργότερα, στην Ελβετία, ο Daniel Peter και ο Henri Nestlé πρόσθεσαν γάλα σε σκόνη, δημιουργώντας την πρώτη σοκολάτα γάλακτος, δίνοντάς της την τελική, εθιστική της μορφή.
Και αφού η σοκολάτα πήρε επιτέλους τη στερεά της μορφή, χρειάστηκε το δαιμόνιο μυαλό ενός Έλληνα για να την μετατρέψει στην απόλυτη, καθημερινή πολυτέλεια.
5. Ο Έλληνας που άλλαξε τους κανόνες της πραλίνας
Ενώ οι Βρετανοί και οι Ελβετοί ανακάλυπταν την πλάκα σοκολάτας, στις αρχές του 20ού αιώνα, ένας Έλληνας από την Καππαδοκία, ο Λεωνίδας Κεστεκίδης, πήγε την τέχνη στο επόμενο, κορυφαίο επίπεδο.
- Η καινοτομία: Εγκαταστάθηκε στο Βέλγιο και τελειοποίησε την τέχνη της πραλίνας (σοκολατάκια με πλούσια γέμιση).
- Η επανάσταση στην αγορά: Μέχρι τότε, η καλής ποιότητας σοκολάτα ήταν πανάκριβη και πωλούνταν μόνο σε κλειστά, αριστοκρατικά σαλόνια. Ο Λεωνίδας έκανε την ανατροπή: Εφηύρε τα διάσημα «παράθυρα-γκιλοτίνα» στα καταστήματά του, πουλώντας τις φρέσκες, χειροποίητες πραλίνες του Leonidas απευθείας στον δρόμο, κάνοντας τη βελγική σοκολάτα προσιτή στον απλό λαό!
Το ταξίδι ενός κόκκου
Την επόμενη φορά που θα κόψετε ένα κομμάτι από την αγαπημένη σας σοκολάτα, σταθείτε για ένα δευτερόλεπτο. Αυτό το μικρό, γλυκό τετράγωνο που κρατάτε, ξεκίνησε ως ένα πικρό, καυτερό νερό για αρχαίους πολεμιστές, έγινε νόμισμα για αυτοκρατορίες, ταξίδεψε ωκεανούς και χρειάστηκε 3.000 χρόνια επιστήμης για να φτάσει να λιώνει… τέλεια στο στόμα σας.
Γιατί κάνουμε δώρο σοκολατένια αυγά το Πάσχα; Μια συναρπαστική ιστορία