Υπάρχουν δώρα που δίνονται από υποχρέωση και άλλα που γεννιούνται από μια εσωτερική ανάγκη. Την ανάγκη να αναγνωρίσεις έναν άνθρωπο, να τιμήσεις τον χρόνο του, να πεις ένα «ευχαριστώ» ή ένα «είμαι εδώ». Όταν το δώρο απευθύνεται σε κάποιον που στάθηκε δίπλα σου επαγγελματικά ή προσωπικά, τότε αναζητάς κάτι εντυπωσιακό και με ξεχωριστό νόημα.
Σκεφτήκαμε να σταθούμε σε εκείνα τα πρόσωπα που, με διαφορετικό τρόπο το καθένα άφησαν το δικό τους αποτύπωμα στη ζωή μας και αξίζουν ένα δώρο με ουσία. Να μιλήσουμε για το δώρο στον γιατρό, που στάθηκε δίπλα μας στα δύσκολα. Για το δώρο στη δασκάλα ή τον δάσκαλο, που έδειξε υπομονή και ενδιαφέρον. Για το δώρο στον δικηγόρο, που μας πρόσφερε σιγουριά. Για το επαγγελματικό δώρο προς συνεργάτες, που μοιράστηκαν μαζί μας ευθύνη και προσπάθεια. Θα σταθούμε, επίσης, στον ρόλο του νονού και της νονάς και στο δώρο προς το βαφτιστήρι, καθώς και στα δώρα προς τα αγαπημένα μας πρόσωπα,την οικογένειά, τους συγγενείς μας, εκείνους που δεν χρειάζονται αφορμή για να τους δείξουμε ότι τους σκεφτόμαστε.
Στον σύγχρονο κόσμο, δε μας λείπουν τα μέσα επικοινωνίας μας λείπει ο τρόπος. Τα συναισθήματα συχνά μετατίθενται, αναβάλλονται ή συμπιέζονται μέσα σε καθημερινότητες που δεν αφήνουν χώρο για παύσεις. Το δώρο, σε αυτή την περίπτωση, λειτουργεί όχι ως αντικατάστατο λόγου, αλλά ως ένδειξη εκτίμησης. Δεν εξηγεί, δεν αναλύει, δε δραματοποιεί απλώς δείχνει ότι κάποιος στάθηκε για λίγο, σκέφτηκε και επέλεξε. Και αυτή η επιλογή, όταν γίνεται συνειδητά, λέει περισσότερα από πολλές συζητήσεις.
Τι κάνει, όμως, ένα δώρο πραγματικά πολύτιμο, η αξία του, η χρησιμότητά του ή μήπως η πρόθεση που φέρει;
Για τον γιατρό που στάθηκε δίπλα μας στις δύσκολες στιγμές
Συνήθως, σκεφτόμαστε το δώρο προς στον γιατρό αφού περάσει μια δύσκολη στιγμή. Μια διάγνωση που μας φόβισε, μια εξέταση που περιμέναμε με αγωνία. Μια ιατρική διαδικασία που μας άφησε εξαντλημένους, αλλά ανακουφισμένους. Εκεί, ο γιατρός που ξεχωρίζει δεν είναι απλώς ένας τυπικός επαγγελματίας αλλά ο επιστήμονας που έδωσε χρόνο, που εξήγησε χωρίς βιασύνη, που δεν στάθηκε τυπικά, που μας έκανε να νιώσουμε ασφαλείς.
Το δώρο σ’ αυτή την περίπτωση δεν χρειάζεται υπερβολή. Χρειάζεται λεπτότητα, κάτι διακριτικό, καλαίσθητο, με αίσθηση φροντίδας. Ένα δώρο που μπορεί να μοιραστεί, να προσφερθεί στο ιατρείο, να γίνει μια μικρή παύση μέσα στη μέρα. Μια χειρονομία που λέει: «εκτίμησα αυτό που έκανες για μένα».
Για τη δασκάλα και τον δάσκαλο που άφησαν το αποτύπωμά τους
Υπάρχουν δάσκαλοι που περνούν και άλλοι που μένουν. Είναι εκείνοι που παρατήρησαν πότε ένα παιδί δυσκολεύτηκε να μιλήσει στην τάξη, που κατάλαβαν πότε χρειαζόταν λίγο περισσότερο χρόνο, που στάθηκαν δίπλα του ως σταθερές παρουσίες. Μικρές στιγμές, σχεδόν αόρατες, ένα βλέμμα επιβεβαίωσης, μια φράση ειπωμένη χαμηλόφωνα, ένα χαρτί διορθωμένο με προσοχή. Εκεί χτίζονται οι πρώτες αναμνήσεις του παιδιού γύρω από τη μάθηση και την εμπιστοσύνη.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το δώρο για τον δάσκαλο/δασκάλα δε λειτουργεί ως τυπική ευχαριστία. Είναι μια διακριτική αναγνώριση προς τον άνθρωπο που αφιέρωσε τον χρόνο και την προσοχή του σε ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε. Ένα δώρο που δε δηλώνει «καθήκον», αλλά υπογραμμίζει ότι αυτή η φροντίδα έγινε αντιληπτή και εκτιμήθηκε.
Για τον δικηγόρο που μας προσέφερε σιγουριά όταν τη χρειαζόμασταν
Οι σχέσεις με δικηγόρους χτίζονται συχνά σε περιόδους πίεσης. Όταν υπάρχει αβεβαιότητα, φόβος, ανάγκη για καθαρό λόγο και σταθερότητα. Ο δικηγόρος που ξεχωρίζει είναι εκείνος που δε μίλησε μόνο νομικά, αλλά ανθρώπινα. Που μπήκε στη διαδικασία να μας εξηγήσει και να μας καθησυχάσει. Αυτή η καθοδήγηση αξίζει ένα δώρο ως ένδειξη εμπιστοσύνης. Χρειάζεται να είναι προσεγμένο και με κύρος. Ένα δώρο για τον δικηγόρο που σέβεται τον ρόλο και σίγουρα αυτή την ουσιαστική σχέση.
Για τους συνεργάτες που έγιναν συνοδοιπόροι
Στον επαγγελματικό κόσμο, τα δώρα συχνά καταλήγουν μηχανικά. Κι όμως, υπάρχουν συνεργασίες που ξεπερνούν το τυπικό. Άνθρωποι που στάθηκαν σε δύσκολα projects, που έμειναν παραπάνω ώρες, που μοιράστηκαν άγχος και ευθύνη. Εκεί, ένα δώρο προς τον συνεργάτη γίνεται υπενθύμιση μιας κοινής πορείας. Ένα καλό επαγγελματικό δώρο δεν είναι απλώς εταιρικό. Έχει ποιότητα, αισθητική και καθολική αποδοχή. Μπορεί να μοιραστεί, να σταθεί σε έναν χώρο, να λειτουργήσει ως μικρό σύμβολο συνεργασίας.
Για το βαφτιστήρι μας, μέσα από τον ρόλο του νονού
Ο ρόλος του νονού ή της νονάς δεν περιορίζεται στη βάπτιση. Είναι μια σχέση που χτίζεται στον χρόνο.
Τι δώρο κάνεις στο βαφτιστήρι σου; Σίγουρα ένα που θα του μεταδώσει χαρά αλλά και κάτι που θα θυμάται στο μέλλον. Μια μικρή τελετουργία που επαναλαμβάνεται. Ένα δώρο που ανοίγεται μαζί, που μοιράζεται στο οικογενειακό τραπέζι, που συνδέεται με γιορτές και χαμόγελα. Καθώς το παιδί μεγαλώνει, το δώρο εξελίσσεται μαζί του. Δεν απευθύνεται πια σε ένα παιδί, αλλά σε έναν άνθρωπο που διαμορφώνει τον χαρακτήρα του και την αισθητική του.
Δώρο στους ανθρώπους που αγαπάμε περισσότερο
Και μετά υπάρχουν οι άνθρωποι που δε χρειάζονται αφορμή. Το παιδί μας, ο σύντροφός μας, οι γονείς μας. Εκεί, το δώρο γίνεται σχεδόν αυτονόητο. Θέλουμε κάτι που να δημιουργεί μια σημαντική στιγμή. Κάτι που να γίνεται αφορμή για μια μικρή γιορτή, για ένα τραπέζι, για μια ανάμνηση. Αναζητούμε τέλεια δώρα για τον μπαμπά και τη μαμά, δώρα για τα παιδιά που να χαρίζουν χαμόγελο αλλά και νόημα, επιλογές που να μιλούν για τα συναισθήματά μας.
Σε έναν κόσμο όπου σχεδόν όλα μπορούν να αγοραστούν, η αξία του δώρου μετατοπίζεται. Δεν βρίσκεται πια στο ίδιο το αντικείμενο, αλλά στον χρόνο και στην προσοχή που προηγήθηκαν. Το δώρο γίνεται ένδειξη ότι σταθήκαμε, έστω για λίγο, για να σκεφτούμε τον άλλον μέσα στη δική του καθημερινότητα. Ότι θυμηθήκαμε τι του αρέσει, πώς αλλάζει, τι τον ηρεμεί, τι τον φέρνει κοντά στους δικούς του ανθρώπους.
Τι μένει στο τέλος;
Ίσως τελικά αυτό να είναι το ουσιαστικότερο χαρακτηριστικό ενός καλού δώρου προς εκείνους που αγαπάμε περισσότερο, ότι κάναμε μια παύση και αφιερώσαμε χρόνο στο να διαβάσουμε την αισθητική και τα συναισθήματα ενός συνανθρώπου μας, πως σκεφτήκαμε τους τρόπους προσφοράς με τους οποίους θα χαρεί και θα νιώσει θαλπωρή. Υπάρχει κάτι πιο ουσιαστικό απ’ αυτό;
Ίσως γι’ αυτό οι εκλεκτές πραλίνες του Leonidas μοιάζει να βρίσκει τη θέση της σε τέτοιες στιγμές. Επειδή συνοδεύεται με γεύσεις που ξυπνούν νοσταλγία, που συνδέονται με γιορτές, οικογενειακά τραπέζια, μικρές τελετουργίες της καθημερινότητας. Η σοκολάτα, άλλωστε, έχει από καιρό συνδεθεί με την ψυχολογία της παρηγοριάς και της ανταμοιβής, μ’ εκείνες τις στιγμές όπου δεν χρειαζόμαστε εξηγήσεις, αλλά μια αίσθηση οικειότητας. Και όταν ένα δώρο καταφέρνει να αγγίξει αυτή τη βαθιά, κοινή εμπειρία, τότε παύει η αναζήτηση, βρήκες αυτό που πάντα έψαχνες.